Marcowa odsłona „Galerii na Płocie”

Marcowa odsłona „Galerii na Płocie”

Na ogrodzeniach szkół, bibliotek, kościołów czy nawet płocie prywatnej posesji w całym powiecie zawisły nowe wystawy elementarne przygotowane przez Powiatowy Instytut Kultury oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie.

Na płocie posesji państwa Chrzanowskich w Jedlni – Letnisku, znajdującej się tuż przy promenadzie nad Zalewem Siczki od kilku dni można przybliżyć sobie postać wybitnego Polaka, jednego z Ojców Niepodległości – Marszałka Józefa Piłsudskiego. Poznać Jego sylwetkę jako polityka, żołnierza, Naczelnika Państwa czy po prostu turysty.

W Pionkach, przy ulicy Jana Pawła II 7, na ogrodzeniu Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego uczniowie, przechodnie, mieszkańcy miasta

mogą zapoznać się historią roku 1989, roku przełomu, roku zmian społecznych, gospodarczych na wystawie pt. „Koniec PRL – Rok 1989”

W Wierzchowinach w gminie Jedlińsk, na płocie Publicznej Szkoły Podstawowej im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego wisi wystawa o tematyce historycznej. Uczniowie i ich rodzice, nauczyciele, przejeżdżający przez tę wieś oglądają banery ukazujące czas kształtowania polskich granic na wschodzie po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Tytuł wystawy: „Wojna z bolszewikami. Bitwa Warszawska 1920”

„Wincenty Witos” czyli wystawa ukazująca postać działacza chłopskiego, polityka, premiera rządu Rzeczypospolitej Polskiej, trafiła w ostatnich dniach do Jastrzębi, gdzie można ją oglądać na płocie przy Gminnej Bibliotece Publicznej w Jastrzębi.

Sylwetkę innego wielkiego Polaka, dowódcy Armii Krajowej – Stefana Roweckiego „Grota” można obejrzeć na ogrodzeniu kościoła parafialnego pw. św. Jana Chrzciciela w Zakrzewie, kościoła znajdującego się przy drodze przebiegającej przez Zakrzew, tuż przy parkingu Urzędu Gminy. Wystawa ta realizowana jest przy współpracy i zaangażowaniu Gminnej Biblioteki Publicznej w Zakrzewie.

W sąsiednim Przytyku na płocie Publicznej Szkoły Podstawowej im. Przyjaciół Dzieci przy ulicy Szkolnej 3 od kilku dni uczniowie zapoznają się z historią II wojny światowej przez pryzmat stosunków polsko-żydowskich. Tytuł tej wystawy to „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej” Wystawę te współorganizowaną przez Centrum Kultury i Bibliotekę w Przytyku już oglądali już m.in. goście z Francji.

W Wolanowie, na szkolnym ogrodzeniu Publicznej Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II przy ulicy Kolejowej 29 zawisła niedawno wystawa historyczna ukazująca „Polski wysiłek zbrojny w I wojnie światowej 1914-1918”. Wystawę tę współorganizuje Gminne Centrum Kultury i Biblioteka w Wolanowie.

Ponadto nadal przed siedzibą Powiatowego Instytutu Kultury w Iłży, przy ulicy Jakubowskiego 5 wciąż można zobaczyć oblicze wojny czyli wystawę „Mój dom. Ludność cywilna w obliczu wojen: Polska, Ukraina, Syria, Irak, Liban” przygotowaną przez warszawski Dom Spotkań z Historią i Polską Akcję Humanitarną.

Niebawem, na innych płotach „Galerii na Płocie” pojawią się następne wystawy.

Świat w ogniu

Świat w ogniu

Mija rok od zbrodniczej napaści Rosji na Ukrainę. Jak ta wojna i inne konflikty zbrojne bezpowrotnie zmieniają nie tylko świat, ale i codzienne życie zwykłych ludzi pokazuje nowa wystawa w „Galerii na Płocie” Powiatowego Instytutu Kultury.

„Mój dom. Ludność cywilna w obliczu wojen: Polska, Ukraina, Syrii, Irak, Liban” – to pełen tytuł wystawy przygotowanej przez Polską Akcję Humanitarną i Dom Spotkań z Historią. Archiwalne zdjęcia z Polski z okresu II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu zestawione zostały ze współczesnymi obrazami wojny z Iraku, Libanu, Syrii i Ukrainy z lat 2019 – 2022. Ich autorką jest współpracująca z PAH fotografka Agata Grzybowska. Historyczne fotografie pochodzą ze zbiorów Centralnej Agencji Fotograficznej (dziś PAP) oraz archiwów pochodzących z USA korespondentów wojennych Juliena Bryana i Johna Vachona.

Alicja Ryś, współkuratorka wystawy (PAH): „Okrucieństwa wojny wciąż powracają i nie możemy pozostawać wobec nich obojętni. Tą wystawą chcemy opowiedzieć o niezawinionym cierpieniu, jakie nieprzerwanie od zarania dziejów powodują wojny, niezależnie od miejsca, w którym są toczone. To także nasza niezgoda na poetyzowanie czy normalizację wojny. Boli mnie to, jak łatwo było ułożyć tę wystawę. Jak wiele kadrów z różnych krajów i lat się powtarza. W naszym wyborze spotykają się ze sobą m.in. ujęcia z Warszawy z 1939 roku i Charkowa z 2022 roku. Losy ukazanych na tych zdjęciach ludzi są ze sobą splecione w bardzo przejmujący sposób”.

Ekspozycję tworzą 23 fotografie z życia codziennego mieszkańców w niecodziennych okolicznościach – podczas wojny. Zdjęcia współczesne od archiwalnych dzieli ponad 80 lat. Łączy je spojrzenie fotografów i fotografek skupione na ludziach i podejmowanych przez nich próbach życia w kraju pomimo wojny czy w obozach dla uchodźców – prowadzeniu

gospodarstwa domowego, wychowywaniu dzieci, które bawią się na podwórkach, grają w piłkę i opiekują się młodszym rodzeństwem. Wojna oraz towarzyszące jej strach, terror i śmierć są na wystawie poza kadrem. Na zdjęciach zostało jednak uwiecznione czekanie, stan wymuszonej tymczasowości, niemoc i bezradność.

Dziękujemy za użyczenie wystawy Domowi Spotkań z Historią w Warszawie. Zapraszamy do zwiedzania ekspozycji – „Galeria na Płocie”, Jakubowskiego 5, Iłża, przed siedzibą Powiatowego Instytutu Kultury.  

Galeria na płocie

Galeria na płocie

Dawne śniegi już stopniały, nowe jeszcze nie napadały 😊, czyli czas jest dobry by odwiedzić nasze plenerowe galerie rozsiane po całym Powiat Radomski. Zapraszamy, razem z Instytut Pamięci Narodowej Oddział Lublin i lokalnymi partnerami.

W Zakrzewie, ekspozycja przy kościele pozwala zapoznać się lepiej z życiem Prymasa Tysiąclecia, kardynała Stefana Wyszyńskiego. Wystawę współorganizują: Gminna Biblioteka Publiczna w Zakrzewie I Parafia św. Jana Chrzciciela w Zakrzewie.

Inny polski duchowny, św. Maksymilian Maria Kolbe jest bohaterem wystawy plenerowej w Jedlni -Letnisku , w „Ogrodzie z historią”, przy promenadzie biegnącej wzdłuż zalewu. „Ogród z historią” to projekt PIK i rodziny Chrzanowskich (Jerzy Chrzanowski, Grażyna Chrzanowska) właścicieli terenu. Niech no tylko nadciągnie wiosna, a w ogrodzie zacznie się dziać jeszcze więcej. Już planujemy atrakcje!

W gminie Wolanów aż dwie prezentacje. O Ignacym Janie Paderewskim opowiada wystawa na płocie przy PSP im. Mikołaja Kopernika w Bieniędzicach; o Polakach ratujących Żydów podczas II – przy Publicznej Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II przy ul. Kolejowej w Wolanowie.

Parterem wystaw jest Gminne Centrum Kultury i Biblioteka w Wolanowie.

Także dwie wystawy są obecne w gminie Jedlińsk. Ekspozycja poświęcona Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu zagościła w Wierzchowinach koło Jedlińska na płocie PSP im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Wierzchowinach; zaś w Jedlińsku na ogrodzeniu

Gminna Biblioteka Publiczna w Jedlińsku można zapoznać z biografią cichociemnego, oficera Armii Krajowej Jana Piwnika „Ponurego”.

W Jastrzębi, na ogrodzeniu Gminna Biblioteka Publiczna w Jastrzębi, mieszkańcy tej gminy mogą poznać sylwetkę generała Stefana Roweckiego „Grota”, dowódcy Armii Krajowej, a w pobliskim Owadowie na płocie Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Owadowie im. Danuty Siedzikówny „Inki” wciąż można obejrzeć wystawę poświęconą patronce szkoły.

Przy drodze krajowej z Radomia do Rzeszowa, tuż przed wjazdem na obwodnicę Iłży, na płocie w Krzyżanowicach, przed tamtejszą Biblioteka Publiczna Filia Krzyżanowice (filia Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Iłży) niedawno zawisła wystawa poświęcona jednemu z Ojców Niepodległości, działaczowi ruchu ludowego, trzykrotnemu premierowi Rzeczypospolitej Polskiej – Wincentemu Witosowi.

Dziękujemy właścicielom posesji za ich udostępnienie, partnerom – za zaangażowanie.

Galeria w Jedlni – Letnisku

Galeria w Jedlni – Letnisku

18 września nasza „Galeria na Płocie” wzbogaci się o kolejną filię. Zawitamy do Jedlni – Letniska. A nie wszystko przez festiwal „Ikony Wolności”.

Wystawy o tych, którzy budowali wolną Polskę, walczyli o jej niepodległość to jeden z elementów festiwalu „Ikony Wolności”. Ekspozycje zagościły – i pozostaną do 15 września – w 9 lokalizacjach powiatu. Przygotowane przez Instytut Pamięci Narodowej prezentacje można oglądać  przy bibliotekach w: Jedlińsku, Jastrzębi, Krzyżanowicach; przy kościołach w Zakrzewie, Pionkach, w kościele w Jedlni – Letnisku; przy Izbie Pamięci ks. Kotlarza w Pelagowie – Trablicach, przy PIK w Iłży i przy CKZiU w Pionkach. W tej ostatniej lokalizacji znajduje się wystawa o Stefanie Roweckim „Grocie”. To właśnie ona była najlepiej zrelacjonowaną wystawą festiwalu „Ikony Wolności”.

Jerzy Chrzanowski z Jedlni – Letniska i jego syn Filip, na swoich profilach na fb, od 14 sierpnia (otwarcie wystaw), przez kolejne dni festiwalu, codziennie prezentowali fragmenty ekspozycji o Roweckim. Nie tylko pokazywali poszczególne plansze ekspozycji, ale wzbogacali te prezentacje dodatkowymi informacjami o „Grocie”. Do nich trafiły więc nagrody w naszym konkursie (książki historyczne) ogłoszonym przy okazji otwarcia wystaw.

Oczywiście to nie same nagrody były motywacją. Obaj panowie są pasjonatami historii. Uważają też, że nasze „Galerie ma Płocie” i ich opowieści o dziejach najnowszych Polski, pojawiające się w powiecie, to strzał w przysłowiową dziesiątkę. Dlatego, na domu rodziny Chrzanowskich w Jedlni – Letnisku przy ul. Nadrzecznej 64, 18 września zainauguruje działalność kolejna filia PIK -owej galerii. Zawiśnie tam ekspozycja o „Grocie”, krewnym rodziny. Rowecki był synem Stefana i Zofii z Chrzanowskich. Z rodziną matki był bardzo związany.

Wystawy o bohaterach

Wystawy o bohaterach

„Ikony Wolności” to także wystawy o wybitnych Polakach – zasłużonych w budowie wolnej Polski, walczących o niepodległą Ojczyznę. Ekspozycje można oglądać w 9 lokalizacjach Powiatu Radomskiego do połowy września

W Pionkach mamy aż dwie wystawy. Na al. Jana Pawła II przy CKZiU zapraszamy na opowieść o Stefanie Roweckim „Grocie” (1895 – 1944). To główny organizator i dowódca Armii Krajowej. Kierując od 1911 r. pierwszym piotrkowskim zastępem skautowym, wstępując w 1914 r. do Legionów Polskich i przechodząc niemal cały szlak bojowy I Brygady, uczestnicząc w wojnie polsko-bolszewickiej, rozwijał swoje wojenne rzemiosło. Był zdolnym teoretykiem wojskowości, czynnym oficerem sztabowym, cenionym dowódcą. Przeszedł do historii jako twórca największej armii podziemnej w okupowanej Europie. Jego aresztowanie i śmierć stanowiły jedną z najbardziej dotkliwych strat Polskiego Państwa Podziemnego. Na cześć Generała, karabinek produkowany przez Fabrykę Broni w Radomiu, otrzymał nazwę „Grot”.

Przy kościele pw. NMP Królowej Polski w Pionkach zapoznamy się z biografią kardynała Stefana Wyszyńskiego (1901 – 1981), który w historii Polski zapisał się jako Prymas Tysiąclecia. Był m.in. inicjatorem listu do rządu, który przeszedł do historii pod nazwą „Non possumus”, wyrażającego stanowczy sprzeciw Episkopatu Polski wobec postępowania władz komunistycznych. Reakcją było aresztowanie prymasa w 1953 r. i przetrzymywanie do jesieni 1956 r. Napisał wtedy słynny tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu, złożonych 26 sierpnia 1956 r. na Jasnej Górze przy udziale miliona wiernych. Przez 9 lat prowadził duchową Wielką Nowennę, przygotowującą nas do obchodów Millenium Chrztu Polski w 1966 r. Wielotysięczne uroczystości religijne odbywały się w całym kraju, a ich kulminacja od 2 do 4 maja 1966 r. na Jasnej Górze w Częstochowie zgromadziła blisko 2 miliony Polaków. W żadnym innym państwie bloku sowieckiego nie doszło do manifestacji religijnych na taką skalę, związanych również z dążeniami niepodległościowymi.

Przy Gminnej Bibliotece Publicznej w Jedlińsku ekspozycja o Wincentym Witosie (1874 – 1945). Choć nie zdobył formalnego wykształcenia, już w dzieciństwie nauczył się ciężkiej pracy i konsekwencji w realizacji celów. Od młodości angażował się też w działalność społeczną, stopniowo poszerzając jej horyzonty. Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej stał się jednym z liderów ruchu ludowego, został posłem na Sejm Krajowy we Lwowie i do Rady Państwa w Wiedniu. Swoją pozycję wykorzystywał do działań zmierzających do odzyskania niepodległości, a w odrodzonej Polsce trzykrotnie obejmował urząd premiera. Uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich polityków, nigdy nie oderwał się od chłopskich korzeni i stał się niekwestionowanym autorytetem ruchu ludowego, również dla kolejnych pokoleń.

W Zakrzewie, przy kościele, prezentacja o ojcu Maksymilianie Kolbe (1894 – 1941). Zapisał się On na kartach historii jako męczennik, który oddał swoje życie za drugiego człowieka w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady KL Auschwitz. Dziś rocznica jego śmierci.

Przy Gminnej Bibliotece Publicznej w Jastrzębi wystawa o Ignacym Janie Paderewskim (1860 – 1941) wybitnym artyście, działaczu niepodległościowym, premierze Rzeczpospolitej Polskiej oraz ministrze spraw zagranicznych.

O Danucie Siedzikównie ps. „Inka” (1928 – 1946) opowiada wystawa przed biblioteką w Krzyżanowicach ( (filia Miejsko- Gminnej BIblioteki Publicznej w Iłży). W 1943 r., jako piętnastolatka, złożyła przysięgę AK i odbyła szkolenie sanitarne. Przeszła szlak bojowy w 5. Wileńskiej Brygadzie AK, w 1946 r. została aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa i osadzona w więzieniu w Gdańsku. Po ciężkim śledztwie „Inka”, została skazana na karę śmierci, nie miała wtedy jeszcze ukończonych 18 lat..

W Pelagowie – Trablicach przy Izbie Pamięci ks. Kotlarza ekspozycja o Janie Piwniku ps. „Ponury”. Urodził się w 1912 r. w Janowicach k. Ostrowca Świętokrzyskiego, całe swoje życie, zarówno w czasie pokoju jak i wojny, podporządkował służbie Ojczyźnie. W wojnie obronnej 1939 r. dowodził kompanią Grupy Rezerwy Policyjnej, z którą przedostał się na Węgry i został internowany. Uciekł z internowania, dotarł na Wyspy Brytyjskie. Został tam wszechstronnie przeszkolony, a później zrzucony do okupowanej Polski jako cichociemny, działał w Okręgu Radomsko-Kieleckim AK. Poległ w czerwca 1944 r., podczas walki.

O samym zaś ks. Romanie Kotlarzu, proboszczu z Pelagowa – wystawa w kościele w Jedlni – Letnisku. Błogosławił radomskich robotników w Czerwcu’76 za co prześladowany potem przez SB, zmarły w do dziś nie wyjaśnionych okolicznościach. 18 sierpnia br. przypada 46. rocznica jego śmierci.

Przy PIK w Iłży wystawa o Józefie Piłsudskim (1897 – 1935).

Prezentacje przygotował Instytut Pamięci Narodowej. Dziękujemy bibliotekom i parafiom oraz Stowarzyszeniu Wspierania Rozwoju Gminny Kowala za udostępnienie miejsc do wystaw. W „Galeriach na Płocie” te wystawy, w tych lokalizacjach pozostaną do połowy września.

Tydzień wystaw

Tydzień wystaw

W „Galerii na Plocie” przy Gminna Biblioteka Publiczna w Jedlińsku nowa wystawa. Tym razem opowiadamy o udziale Polaków w walce o Wielką Brytanię.

Nowa ekspozycja przybliżająca dzieje najnowsze Polski, historię tzw. Kresów Wschodnich, zawisła kilka dni temu także w Jastrzębi.

Zbliżająca się kolejna rocznica Radomskiego Czerwca to także doskonała okazja, by przypomnieć sobie szczegóły dotyczące zrywu robotników w 1976 r. Wystawa na ten temat jest dostępna przy siedzibie PIK w Iłży.

Zapraszamy na plenerowe spotkania z historią do „Galerii na Płocie „.

Dziękujemy za współpracę Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie.

W Malinowym deszcz...
Skip to content